۱. اعتبارات پژوهشی

بودجه‌ی پژوهشی تخصیص‌یافته و به هزینه گرفته شده ایران در سال ۱۳۹۳ کمتر از ۰.۳% از درامد ناخالص ملی کشور شد! محاسبه‌ی آن با تقریبی که منظور من است ساده است. اعتبارات تخصیص‌یافته‌ی پژوهشی کمتر از ۳ هزار میلیارد تومان بود. از طرف دیگر درامد ناخالص ملی ایران در همین سال برابر (حدودا) ۴۰۰ میلیارد دلار، یا با احتساب هر دلار ۳۰۰۰ تومان، برابر ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان (دست کم) برآورد می‌شود. یک در صد این رقم می شود ۱۲۰۰۰ میلیارد تومان! قرار بوده است در این سال اعتبارات پژوهشی کشور برابر ۲ درصد تولید ناخالص بشود، یعنی ۲۴۰۰ میلیارد تومان! در سال ۱۳۹۴ بودحه مصوب مجلس شرایط کمی بهتر برای پژوهش را پیش بینی می کند. به هر حال اما بعید است در سال ۱۳۹۴ بیش از ۰.۴ درصد از تولید ناخالص ملی به امر پژوهش اختصاص یابد. جزییات این محاسبه را می‌توانید در سند پیوست (سند بودجه پژوهشی ۱۳۹۴) ببینید.

 

این سادگی محاسبه شبیه است به مسیر پرتاب وزنه برای دانش آموز دبیرستانی در مقایسه با پیچیدگی همان محاسبه برای پرتاب یک موشک بالیستیک. اما برای منظور بحث من نه آن پیچیدگی لازم است، نه تاثیری دارد در بحث ظرفیت پژوهشی کشور، و نه هیچ سازمانی در کشور توان محاسبه‌ی آن را دارد! علت آن است که در عرف اداری کشور ما هنوز مفاهیم مرتبط با محاسبه‌ی هزینه‌های پژوهش از نوع سند اسلو یا فراسکاتی اروپا وارد نشده است!

با این اوصاف، آیا کشور ما توان افزایش این در صد را به ۴ درصد، آن‌گونه که بحث است در برنامه‌ی پنج ساله‌ی ششم و هفتم تا سال ۱۳۰۴ اتفاق بیفتد، دارد؟

برای مشاهده سند «سهم هزینه پژوهش کشور در بودجه ۹۳ و لایحه بودجه ۹۴» این فایل را ببینید.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید